Αλλεργική ρινίτιδα: συμπτώματα και αντιμετώπιση

Αλλεργική ρινίτιδα: συμπτώματα και αντιμετώπιση

Αλλεργική ρινίτιδα: συμπτώματα και αντιμετώπισηΗ αλλεργική ρινίτιδα προσβάλλει περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ στην Ευρώπη η επίπτωσή της αγγίζει το 23%. Η αιτιοπαθογένειά της σχετίζεται με την επίδραση των διαφόρων αλλεργιογόνων του περιβάλλοντος στον βλεννογόνο της μύτης. Συχνά, συνοδεύεται από αλλεργική επιπεφυκίτιδα (30%) ή και άσθμα (50%).

Διακρίνεται στην ολοετή αλλεργική ρινίτιδα (τα συμπτώματα διαρκούν όλο το χρόνο) και στην εποχική αλλεργική ρινίτιδα (τα συμπτώματα κάνουν την εμφάνισή τους μόνο σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου, και κυρίως την άνοιξη). Στην πρώτη περίπτωση ευθύνονται αλλεργιογόνα που είναι παρόντα στο περιβάλλον καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όπως π.χ τα ακάρεα της σκόνης ή τα επιθήλια ζώων. Στη δεύτερη περίπτωση, ευθύνονται συνήθως αλλεργιογόνα, όπως η γύρη των φυτών, που βρίσκεται σε μεγάλη συγκέντρωση στην ατμόσφαιρα κυρίως κατά τη διάρκεια της άνοιξης.

Στο 60% των νοσούντων υπάρχει θετικό οικογενειακό ιστορικό. Σημαντικοί, ωστόσο, είναι και οι διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως το μέρος διαμονής (πόλη ή χωριό), η εργασία, κα.

Συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας

Ανάλογα με το είδος, τη συχνότητα, και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων η αλλεργική ρινίτιδα ταξινομείται σε ήπια/διαλείπουσα έως και σοβαρή/εμμένουσα.

Τα κυριότερα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας είναι:

  • Φτέρνισμα: Είναι το πιο έντονο και ενοχλητικό σύμπτωμα της αλλεργικής ρινίτιδας. Εμφανίζεται συχνότερα μετά από έκθεση του ατόμου στον υπεύθυνο αλλεργιογόνο παράγοντα. Μια βόλτα στο πάρκο, ή το παιχνίδι με ένα κατοικίδιο ζωάκι μπορεί να ταλαιπωρήσει τον ασθενή για πολλές ώρες με ατέλειωτα φτερνίσματα.
  • Ρινική καταρροή: Πρόκειται για έκκριση άφθονης διαφανούς βλέννας από τη μύτη. Ο ασθενής λέει χαρακτηριστικά «τρέχει η μύτη μου».
  • Ρινική συμφόρηση: Είναι η «μπουκωμένη μύτη». Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ενοχλητικό σύμπτωμα, γιατί αλλοιώνει τη φωνή, επηρεάζει την ακοή, την όσφρηση και τη γεύση, και κυρίως δυσκολεύει τον ασθενή να αναπνεύσει.
  • Κνησμός (φαγούρα) στην μύτη, στον λαιμό και στα αυτιά: Η κίνηση με το χέρι προκειμένου να ανακουφιστεί κανείς από τη φαγούρα («αλλεργικός χαιρετισμός»), προκαλεί μετά από χρόνια, μια οριζόντια δερματική πτυχή στη ραχη της μύτης, χαρακτηριστική των ατόμων με αλλεργική ρινίτιδα.
  • Μάτια που κλαίνε, με φαγούρα: αλλεργική επιπεφυκίτιδα.
  • Βήχας: Συνήθως ξηρός και επίμονος.
  • Ροχαλητό – Στοματική αναπνοή: Αποτέλεσμα κυρίως της ρινικής συμφόρησης.
  • Οπισθορρινική καταρροή: Είναι η αίσθηση ότι κάτι υπάρχει στο πίσω μέρος του λαιμού, και οφείλεται σε ρινική βλέννα που καταλήγει στον φάρυγγα.
  • Επίσταξη: Συνήθως μικρού βαθμού αιμορραγία από τη μύτη, η οποία οφείλεται στη συνήθεια που έχουν τα άτομα αυτά να φυσούν δυνατά τη μύτη τους προκειμένου να ανακουφιστούν από το μπούκωμα.
  • Κόπωση, ευερεθιστότητα, πονοκέφαλος: Η αλλεργική ρινίτιδα επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής των ασθενών, ευθύνεται για την κακή ποιότητα ύπνου, καθώς και για τις μειωμένες επιδόσεις στην εργασία ή το σχολείο.

Διάγνωση αλλεργικής ρινίτιδας

Πρωταρχικό ρόλο στη διάγνωση για την αλλεργική ρινίτιδα παίζει το ιστορικό του ασθενούς. Από αυτό θα προκύψουν οι απαραίτητες ενδείξεις, για την επιβεβαίωση των οποίων θα χρειαστεί μια λεπτομερής κλινική εξέταση από Ωτορινολαρυγγολόγο. Ο ασθενής θα πρέπει να υποβληθεί σε πλήρη ΩΡΛ εξέταση (έλεγχος φάρυγγα, μύτης, αυτιών) και οπωσδήποτε σε ενδοσκόπηση αυτών.

Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει ο έλεγχος με τις δερματικές δοκιμασίες νυγμού (skin prick tests) (μια γρήγορη και σχετικά ανώδυνη εξέταση ελέγχου για τα συνήθη αλλεργιογόνα του περιβάλλοντος, η οποία γίνεται στο ιατρείο). Τέλος, όπου κριθεί απαραίτητο, ο ασθενής υποβάλλεται σε ειδικές αιματολογικές εξετάσεις.

Πώς αντιμετωπίζεται η αλλεργική ρινίτιδα

Για την αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας υπάρχουν τρείς θεραπευτικές προτάσεις:

Α) Αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου, αν αυτό είναι εφικτό.

Β) Συμπτωματική – υποστηρικτική θεραπεία. Αυτή συνίσταται κυρίως σε αντιισταμινικά χάπια και ρινικά σπρέϊ. Τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν εξαλείφουν τη νόσο, ωστόσο ανακουφίζουν τον ασθενή και σε ορισμένες περιπτώσεις, και εφόσον χρησιμοποιηθούν σωστά, βελτιώνουν κατά πολύ την ποιότητα ζωής του. Σημαντικό είναι οι ασθενείς να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού προκειμένου να έχουν το βέλτιστο αποτέλεσμα, με όσο το δυνατόν λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από τα φάρμακα.

Γ) Ανοσοθεραπεία – θεραπεία απευαισθητοποίησης. Πρόκειται για ενέσιμη ή υπογλώσσια θεραπεία που συνήθως διαρκεί 3- 5 χρόνια. Ο ασθενής λαμβάνει το υπεύθυνο αλλεργιογόνο σε ολοένα αυξανόμενες δόσεις με σκοπό την σε βάθος χρόνου απευαισθητοποίηση του οργανισμού του.

Τα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά από τον πρώτο χρόνο της θεραπείας. Στις περιπτώσεις που πετυχαίνει απαλλάσσει τον ασθενή από τα ενοχλητικά συμπτώματα της νόσου για πάντα, ενώ αναστέλλει την εξέλιξη της αλλεργικής ρινίτιδας σε βρογχικό άσθμα. Δεν ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή εμμένουσα νόσο και σε εκείνους που παρουσιάζουν ευαισθησία σε πολλά αλλεργιογόνα ταυτόχρονα.

Σε κάθε περίπτωση, επειδή πρόκειται για χρόνια νόσο με σημαντικές επιπτώσεις στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή του ατόμου, ο ρόλος του ιατρού είναι σημαντικός. Αυτός οφείλει να θέσει έγκαιρα τη διάγνωση, να ενημερώσει τον ασθενή για την ιδιαίτερη φύση της νόσου, να του παρουσιάσει τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, και με υπομονή και συνεργασία να τον βοηθήσει να επανέλθει στην καθημερινότητά του, ελεύθερος από τα ενοχλητικά συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.

 

Σε βοήθησε αυτό το άρθρο;

Αυτή η σελίδα δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές. Δες περισσότερα.