Ασυμπτωματική χολολιθίαση: παρακολούθηση ή χολοκυστεκτομή;
Τα τελευταία χρόνια, με την ολοένα και μεγαλύτερη χρήση του διαγνωστικού υπερήχου αλλά και άλλων απεικονιστικών εξετάσεων, διαπιστώνεται με αυξημένη συχνότητα η ύπαρξη λίθων στη χοληδόχο κύστη, σε υγιείς κατά τα άλλα ανθρώπους. Η κατάσταση αυτή είναι γνωστή ως ασυμπτωματική χολολιθίαση.
Δες ακόμα: Πέτρα στα Νεφρά; Σπάστε την με τη διατροφή σας!
Η χολολιθίαση είναι δυνατό να δημιουργήσει μια σειρά προβλημάτων και νόσων που ποικίλουν σε ένταση, διάρκεια και βαρύτητα. Και βέβαια η θεραπεία στις περιπτώσεις αυτές είναι ξεκάθαρη και συνίσταται στην χειρουργική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης (χολοκυστεκτομή).
Τι γίνεται όμως στην περίπτωση της ασυμπτωματικής χολολιθίασης; Πρέπει τα άτομα αυτά να υποβάλλονται σε προληπτική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης ή έχει θέση μία συντηρητικότερη προσέγγιση; Η απάντηση δεν είναι απλή και απαιτείται συνεκτίμηση πολλών παραγόντων.
Σήμερα γνωρίζουμε πως η ασυμπτωματική χολολιθίαση παρατηρείται στο 20% του ενήλικου πληθυσμού, όπως επίσης ότι περισσότεροι από τους μισούς από αυτούς δε θα βιώσουν στη ζωή τους ενοχλήματα λόγω της χολολιθίασης. Επίσης είναι γνωστό πως άτυπα κυρίως συμπτώματα που εκδηλώνονται σε παθήσεις των χοληφόρων παρατηρούνται πολλές φορές και σε άλλες παθήσεις του ανώτερου πεπτικού όπως στη γαστρίτιδα.
Από την άλλη μεριά ξέρουμε πως ορισμένες ομάδες ανθρώπων έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα ή να νοσήσουν βαρύτερα εφόσον εκδηλωθεί η νόσος που σχετίζεται με τη χολολιθίαση (π.χ ασθενείς με αιμολυτικές αναιμίες, όταν υπάρχει πορσελανοειδής χοληδόχος κύστη, ασθενείς με πολύ μικρούς ή πολύ μεγάλους λίθους κλπ).
Τα τελευταία χρόνια η χολοκυστεκτομή γίνεται στην πλειοψηφία των περιπτώσεων λαπαροσκοπικά που είναι μία ελάχιστα επεμβατική τεχνική με μικρά ποσοστά επιπλοκών, που έχει μειώσει το χρόνο νοσηλείας, αποθεραπείας, και τον μετεγχειρητικό πόνο. Τέλος δεν πρέπει να αγνοείται το γεγονός πως λόγω της ιδιαίτερης μορφολογίας της χώρας μας (νησιά, απομακρυσμένα ηπειρωτικά χωριά), πολλοί άνθρωποι δεν έχουν άμεση πρόσβαση σε οργανωμένα νοσοκομεία όταν εκδηλωθεί η νόσος.
Πριν από ένα περίπου αιώνα ο Mayo έγραψε πως δεν υπάρχουν αθώοι χολόλιθοι. Σήμερα στην εποχή της σύγχρονης ιατρικής, της ιατρικής βασισμένης στις ενδείξεις, οφείλουμε να αναθεωρήσουμε και να πορευτούμε επάνω στα νέα δεδομένα.
Δε χρειάζονται ειδική θεραπεία όλοι όσοι έχουν χολολιθίαση χωρίς συμπτώματα. Η πρόκληση λοιπόν είναι να βρεθούν εκείνοι οι οποίοι θα ωφεληθούν από την προληπτική χολοκυστεκτομή. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις αρκεί η παρακολούθηση και η επαγρύπνηση για την εμφάνιση τυχόν συμπτωμάτων. Ο οικογενειακός ιατρός που συνήθως πρώτος αναγνωρίζει την παραπάνω κατάσταση οφείλει να παραπέμψει τον ασθενή του στον ειδικό χειρουργό.
Αυτός θα εξετάσει προσεκτικά όλα τα δεδομένα, δηλαδή το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, την ύπαρξη συμπαρομαρτούντων νοσημάτων, την παρουσία πιθανών παραγόντων κινδύνου για την εμφάνιση νόσου και φυσικά την αναγνώριση των ανάλογων ενδείξεων και αντενδείξεων όπως αυτές καθορίζονται κάθε φορά από την ιατρική επιστήμη.
Συνοψίζοντας λοιπόν γίνεται φανερό πως η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δεν είναι μία αλλά εξατομικεύεται με τελικό στόχο την εξασφάλιση και προαγωγή της υγείας του εκάστοτε εξ ημών.