Αιφνίδιος Θάνατος κατά τη διάρκεια αθλημάτων

aifnidios thanatos athlites

Οι αιφνίδιοι θάνατοι νεαρών ατόμων (ηλικία < 35 ετών) κατά τη διάρκεια των αθλητικών δραστηριοτήτων αποτελούν τραγικά γεγονότα με σημαντικό αντίκτυπο στη κοινωνία. Αφενός εξαιτίας της πολύ μικρής ηλικίας στην οποία επισυμβαίνουν, αφετέρου εξαιτίας της φαινoμενικής ρήξης με την γενικώς επικρατούσα αντίληψη περί των γυμνασμένων αθλητών ως το υγιέστερο κομμάτι της κοινωνίας.

Δες ακόμα: Τι είναι οι κήλες του κοιλιακού τοιχώματος;

Για να προσεγγίσουμε το θέμα πιό συστηματικά θα ορίσουμε την έννοια του ανταγωνιστικού αθλητή (competitive athlete) ως του ατόμου εκείνου που καταβάλει εντατική προσπάθεια με σκοπό τη διάκριση στα πλαίσια είτε ομαδικού, είτε ατομικού αθλήματος.

Όλοι γνωρίζουμε ότι η αυξημένη φυσική δραστηριότητα οφελεί. Πιο συγκεκριμένα συνοδεύεται από μείωση της θνητότητας και νοσηρότητας κατά 20-30%. Αντίθετα, η καθιστική ζωή αποτελεί παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Η σχέση μεταξύ καρδιοαναπνευστικής ικανότητας (fitness) και θανάτων είναι αντιστρόφως ανάλογη. Το όφελος απο την τακτική άσκηση ισοδυναμεί με αυτό της διακοπής του καπνίσματος και αφορά όλες τις ηλικίες.

Η «ποσότητα» εκείνη της φυσικής δραστηριότητας που φαίνεται ικανή να τροποποιεί τον κίνδυνο και να σχετίζεται με μειωμένη θνητότητα είναι περίπου 2,5-5 ώρες/εβδομάδα σωματική προσπάθεια μέτριας έντασης ή 1-2,5 ώρες/εβδομάδα υψηλής έντασης. Μέτριας έντασης δραστηριότητα θεωρούμε αυτή που απαιτεί το 40-60% της μέγιστης απόληψης οξυγόνου (VO2) ή της εφεδρείας καρδιακής συχνότητας, ενώ υψηλής έντασης προσπάθεια είναι αυτή που απαιτεί το 60-85 % του VO2 ή της εφεδρείας καρδιακής συχνότητας (HRR-heart rate reserve=μέγιστη ΚΣ-βασική ΚΣ, όπου ΚΣ είναι καρδιακή συχνότητα).

Κίνδυνος αιφνιδίου θανάτου κατά τη διάρκεια των αθλημάτων

Λίγα είναι γνωστά σχετικά με τον κίνδυνο αιφνιδίου θανάτου που σχετίζεται με την άσκηση σε νεαρά άτομα που συμμετέχουν σε ανταγωνιστικά αθλήματα. Φαίνεται όμως ότι ο κίνδυνος αυτός είναι αυξημένος κατά 2,5 φορές. Σχεδόν όλοι οι θάνατοι επισυμβαίνουν σε υπόστρωμα σιωπηρής καρδιαγγειακής νόσου. Τα αθλήματα δεν είναι αυτά καθεαυτά η αιτία παρά μόνο το ερέθισμα. Συνεπώς είναι ιατρικά και ηθικά διακαιολογημένο ή μάλλον επιβεβλημένο να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την πρώιμη διάγνωση παθήσεων που θέτουν σε κίνδυνο τους αθλητές με την προοπτική της πρόληψης θανάτων στα αθλητικά πεδία.Οι παθήσεις που προδιαθέτουν σε αιφνίδιο θάνατο είναι σχετικά σπάνιες.

Η συχνότερη είναι η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια. Παρατηρείται σε 1 στα 500 άτομα, ποσοστό περίπου 0,2 % του πληθυσμού. Ο υπόλοιπες παθήσεις ακολουθούν με μικρότερη ακόμα συχνότητα εμφάνισης έτσι ώστε όλες μαζί να συνιστούν το 0,3 % του πληθυσμού. Κατά μέσο όρο υπολογίζεται 1 αιφνίδιος θάνατος σε 100.000 νεαρά άτομα ανά έτος (J Am Coll Cardiol 2003;42:1959-1963)-μελέτη σε περιοχή Veneto Ιταλίας.

Οι 2,3 αιφνίδιοι θάνατοι / 100.000 νεαρά άτομα / έτος συμβαίνουν στους αθλητές, ενώ 0,9 αιφνίδιοι θάνατοι/100.000 νεαρά άτομα /έτος σε μή αθλητές. Η πλειονότητα των θανάτων οφείλεται σε καρδιαγγειακά αίτια έτσι ώστε να αναμένουμε εξ αυτών των αιτιών 2,1 αιφνιδίους θάνατους/ 100.000 νεαρά άτομα /έτος σε αθλητές και 0,7 αιφνιδίους θάνατους/ 100.000 νεαρά άτομα /έτος σε μή αθλητές. Όσον αφορά το φύλο επικρατούν με διαφορά οι άνδρες με αναλογία 10:1.

Πιθανοί λόγοι αποτελούν το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής των ανδρών στα αθλήματα, η αυξημένη επίπτωση των επικίνδυνων παθήσεων στους άνδρες και η προπόνηση σε μεγαλύτερες εντάσεις. Στις ΗΠΑ υπολογίζεται 1 περιστατικό αιφνιδίου θανάτου/200.000 μαθητές μέσης εκπαίδευση/έτος.

Αιτίες

Στις ΗΠΑ πρώτη αιτία αιφνιδίου θανάτου αποτελεί η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια με ποσοστό πάνω απο το 1/3 του συνόλου.

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αθλητές (>35-40 ετών) πεθαίνουν κυρίως εξαιτίας μή διεγνωσμένης σημαντικής στεφανιαίας νόσου.

Μη καρδιολογικές αιτίες αιφνιδίου θανάτου

• Θερμοπληξία
• Εγκεφαλικό ανεύρυσμα
• Βρογχικό άσθμα
• Τυφλό χτύπημα στο στήθος (commotio cordis)
• Στίγμα δρεπανοκυταρικής αναιμίας
• Παράνομα φάρμακα
Αιτίες αιφνιδίου θανάτου (ηλικίες < 35 ετών) στην περιοχή Veneto της Ιταλίας από 1979 έως 1996

Σε βοήθησε αυτό το άρθρο;

Αυτή η σελίδα δεν παρέχει ιατρικές συμβουλές. Δες περισσότερα.