Πώς η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει;

psychotherapeia

Οι άνθρωποι που σκέφτονται να ξεκινήσουν ψυχοθεραπεία πολύ συχνά αναρωτιούνται αν η ψυχοθεραπεία θα τους βοηθήσει. Ένα κοινό ερώτημα που έχουν είναι  «Πώς η ψυχοθεραπεία θα με βοηθήσει να ξεπεράσω το πρόβλημά μου;», το οποίο ενίοτε μπορεί να οδηγήσει σε αναβολή της έναρξης της ψυχοθεραπείας.

Δες ακόμα: Σώστε τη Λεχώνα Γυναίκα – Γυναίκα

Η αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής παρέμβασης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το κίνητρο του θεραπευόμενου, η θεραπευτική σχέση που θα δημιουργηθεί μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου και η καταλληλότητα της θεραπείας για το εκάστοτε πρόβλημα.

Ένα κριτήριο για την αποτελεσματικότητα της ψυχοθεραπείας είναι η παρέμβαση να είναι εμπειρικώς τεκμηριωμένη, δηλαδή να υποστηρίζεται από ερευνητικά δεδομένα και από μελέτες που έχουν δημοσιοποιηθεί σε εγκεκριμένα επιστημονικά περιοδικά. Σε αυτό το άρθρο θα παρουσιαστούν τα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητα της Γνωσιακής Συμπεριφοριστικής Θεραπείας.

Η Γνωσιακή-Συμπεριφοριστική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι μία ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, η οποία είναι επικεντρωμένη σε προβλήματα και στόχους και εστιάζεται κυρίως στα προβλήματα του παρόντος, όπου ο θεραπευτής και ο θεραπευόμενος συνεργάζονται για την επίλυση αυτών. Η βασική αρχή της γνωσιακής-συμπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας είναι ότι τα ψυχολογικά προβλήματα διατηρούνται λόγω δυσλειτουργικών σκέψεων. Τα συναισθήματα και η συμπεριφορά  των ατόμων επηρεάζονται από τις σκέψεις, τις ερμηνείες και τις βαθύτερες πεποιθήσεις που έχουν για τον εαυτό τους και τους άλλους. Απώτερος σκοπός της γνωσιακής-συμπεριφοριστικής ψυχοθεραπείας είναι η γνωσιακή αναδόμηση, δηλαδή η αλλαγή του τρόπου σκέψης και επεξεργασίας των ερεθισμάτων.

Η ΓΣΘ είναι μία εμπειρικώς τεκμηριωμένη ψυχοθεραπεία για ποικίλα ψυχολογικά προβλήματα. Μία συστηματική ανασκόπηση η οποία περιλαμβάνει 269 μετα-αναλύσεις (Hofmann et al., 2012) έδειξε ότι η ΓΣΘ έχει μεγάλη αποτελεσματικότητα στις αγχώδεις διαταραχές, στη διαχείριση του στρες, στα ψυχοσωματικά συμπτώματα (σωματόμορφες διαταραχές), στη βουλιμία, στην αϋπνία, στη διαχείριση του θυμού και στις διαταραχές προσωπικότητας, ενώ στην κατάθλιψη φάνηκε να είναι πιο αποτελεσματική ή εξίσου αποτελεσματική με άλλες παρεμβάσεις. Τα αποτελέσματα συμπίπτουν και με τη συστηματική ανασκόπηση 16 μετα-αναλύσεων (Butler at al., 2006) όπου φάνηκε ότι η ΓΣΘ είναι αποτελεσματική στην κατάθλιψη, στη διαταραχή πανικού με ή χωρίς αγοραφοβία, στη γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, στην κοινωνική φοβία, στη μετατραυματική διαταραχή άγχους, στα σωματικά προβλήματα, στη διαχείριση του θυμού και στην επίλυση διαπροσωπικών συγκρούσεων. Στη συστηματική ανασκόπηση του Tolin (2010) η ΓΣΘ ήταν πιο αποτελεσματική στο τέλος της παρέμβασης και μάλιστα τα αποτελέσματα διατηρούνται και μετά το τέλος της θεραπείας, σε σύγκριση με την ψυχοδυναμική ψυχοθεραπεία. Επίσης, φάνηκε ότι η ΓΣΘ είναι θεραπεία εκλογής για την κατάθλιψη και τις αγχώδεις διαταραχές. Μία συστηματική ανασκόπηση η οποία περιλαμβάνει έρευνες και μετα-αναλύσεις για την αποτελεσματικότητα της ΓΣΘ στις συναισθηματικές διαταραχές βρήκε ότι η ΓΣΘ είναι πιο αποτελεσματική στην κατάθλιψη σε σύγκριση με τη συμπεριφορική θεραπεία ή με άλλες θεραπείες και χωρίς σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τη φαρμακευτική αγωγή. Επίσης, μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής σε σύγκριση με τη φαρμακοθεραπεία μόνη της και γενικά βελτιώνει τη λειτουργικότητα του ατόμου (Scott, 1996).

Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η ΓΣΘ είναι αποτελεσματική σε διάφορα ψυχολογικά προβλήματα. Αν λοιπόν διστάζετε να αναζητήσετε βοήθεια, ίσως μπορείτε να σκεφτείτε «Αρκετοί άνθρωποι έχουν βοηθηθεί-γιατί όχι και εγώ;».

Λήδα Παλάκα
Αρθρογραφεί: Λήδα Παλάκα
Ψυχολόγος
Ιοφώντος 14 (Πλησίον Κάραβελ και ΣΤ. Μετρό Ευαγγελισμός), Παγκράτι, Αθήνα ΑΤΤΙΚΗ
ΚΛΕΙΣΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ