Μαθησιακές διαταραχές

μαθησιακές διαταραχές

μαθησιακές διαταραχές

Γράφει ο Σταύρος Ξηντάρας, Ειδικός Παιδαγωγός συνεργάτης του doctoranytime.gr

Οι μαθησιακές διαταραχές αναφέρθηκαν πρώτη φορά από τον Itard, μαθητή του Γάλλου φιλοσόφου Jean Jacques Rousseau. Περίπου στα τέλη του δεκάτου ενάτου αιώνα νευρολόγοι δημοσίευσαν περιγραφές ενηλίκων που μετά από τραυματισμό συγκεκριμένων περιοχών του κεντρικού νευρικού συστήματος παρουσίασαν ειδική διαταραχή αναγνωστικής ικανότητας.

Από τότε μέχρι σήμερα οι μαθησιακές διαταραχές είναι μια από τις συχνότερες διαγνώσεις της παιδικής ψυχιατρικής  και αναμφισβήτητα αποτελούν θα λέγαμε τη συνηθέστερη αιτία αναζήτησης βοήθειας από γονείς που βλέπουν τα παιδιά τους να δυσκολεύονται.

Το σχολείο είναι χώρος όπου εμφανίζονται τα περισσότερα προβλήματα για ένα παιδί. Έτσι οι  μαθησιακές δυσκολίες έχουν επιπτώσεις στην ψυχική ανάπτυξη του παιδιού. Σαν γενικό διαχωρισμό θα μπορούσαμε να βάλουμε τρείς ομάδες:

  • Στην πρώτη ομάδα εντάσσονται δυσκολίες που οφείλονται στη νοητική καθυστέρηση παιδιών.
  • Στην δεύτερη ομάδα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε παιδιά με συναισθηματικά προβλήματα.
  • Στην  τρίτη ομάδα εντάσσονται παιδιά  των ειδικών αναπτυξιακών, μαθησιακών  διαταραχών που οφείλονται σε ανωμαλίες της γνωσιακής διαταραχής, οι οποίες αποδίδονται σε δομικές – λειτουργικές διαταραχές του νευρικού συστήματος. Συχνά έχει παρατηρηθεί  ότι παιδιά της τρίτης ομάδας μπορεί να έχουν και άλλες διαταραχές όπως  νοητική καθυστέρηση, συναισθηματικά προβλήματα, οπτικά ή ακουστικά ή άλλου είδους νευρολογικά προβλήματα.

Ειδικές μαθησιακές διαταραχές

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες αναφέρονται στον όρο “ Ειδικές μαθησιακές διαταραχές”. Οι διαταραχές αυτές εμφανίζονται από την παιδική ηλικία  και επηρεάζουν τη γενικότερη ψυχολογική ανάπτυξη του ατόμου. Οι διαταραχές ενός μαθησιακού πλαισίου  ενός παιδιού επηρεάζουν και επηρεάζονται από διάφορα συστήματα ξεκινώντας ιεραρχικά από ατομικό και προχωρώντας στο οικογενειακό,στο σχολικό και φτάνοντας στο κοινωνικό, πολιτικό σύστημα μιας χώρας. Είναι γνωστό ότι τα παιδιά με μαθησιακές διαταραχές ζουν συχνά σε έναν κόσμο χαμηλής αυτοπεποίθησης και αυτοεικόνας.

Είναι καλό να διακρίνουμε την διαφορά μεταξύ μαθησιακών δυσκολιών και μαθησιακών διαταραχών. Η μεγάλη διαφορά εντοπίζεται στο “βάθος” και “πλάτος” των φράσεων αυτών αφού οι μαθησιακές δυσκολίες είναι ο ευρύτερος όρος που αρμόζει όταν μιλάμε για οποιαδήποτε δυσκολία κατά την μάθηση που είτε προέρχεται από μαθησιακές διαταραχές είτε από ελλειματική προσοχή, είτε από άλλες ψυχολογικές διαταραχές, ιατρικά νοσήματα, περιβαλλοντικές καταστάσεις, οικογενειακές δυσκολίες ή συνδυασμούς αυτών των παραγόντων.

Οι μαθησιακές διαταραχές οι οποίες προκαλούν μαθησιακές δυσκολίες είναι διαγνωστικά οντότητες των οποίων τα συμπτώματα περιγράφονται στα διαγνωστικά εγχειρίδια  όπως DSM ( Diagnostic and Statistical Manual)  της American Psychiatric Association καθώς επίσης αντίστοιχα το ICD ( International Classification of Diseases) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Οι εξελίξεις στη νευροψυχολογία έχουν συνεισφέρει στην καλύτερη κατανόηση των γνωστικών μηχανισμών που εμπλέκονται στις μαθησιακές διαταραχές.

Επειδή είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό παιδιών με μαθησιακές διαταραχές παρουσιάζουν παράλληλα και άλλες διαγνωστικές οντότητες, δεν πρέπει να δίνονται με ευκολία τίτλοι καθώς και διαγνώσεις από μη ειδικούς επιστήμονες. Σήμερα με την “εύκολη” πληροφόρηση από το διαδίκτυο βλέπουμε δασκάλους χωρίς εξειδίκευση ή ακόμα και γονείς να χαρακτηρίζουν και να γνωμοδοτούν έναντι των παιδιών τους.

Πρέπει λοιπόν να συγκεντρωθούν οι πολύτιμες πληροφορίες από τους γονείς και τους δασκάλους και με τη συνεργασία τους με έναν ειδικό να φτάνουν στη διάγνωση και μετά στην παρεμβατική διαδικασία για τη σωστή βελτίωση του παιδιού, τηρώντας τα αναπτυξιακά στάδια εξέλιξης αυτού.

Σταύρος Ξηντάρας
Αρθρογραφεί: Σταύρος Ξηντάρας
Ειδικός Παιδαγωγός
Δαρδανελλίων 13, Δάφνη ΑΤΤΙΚΗ
ΚΛΕΙΣΕ ΡΑΝΤΕΒΟΥ